Mediadores e clubs de lectura

Son docentes, traballan en centros de ensino secundario dispersos por Galicia adiante, moitos deles integran ou coordinan os equipos de biblioteca escolar dos seus centros, reúnense periódicamente cun grupo de alumnos e alumnas, ás veces con outros profesores, pais e nais, persoal non docente... para falar de libros e de experiencia lectora en clubs de lectura de carácter voluntario para os participantes. Son mediadores de lectura, educadores, cidadáns preocupados pola construción dunha sociedade lectora... e predican co exemplo e co traballo cotián... Reuníronse o pasado 25 de xuño en Santiago de Compostela, convocados pola Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa (Asesoría de bibliotecas escolares), nunha Xornada de Clubs de Lectura.

A lúa anda por Malpica....

As nenas de nenos de 1º curso de Primaria do CEIP Milladoiro, de Malpica (A Coruña) len contos a eito..... e debuxan a lúa que dá xenio vela..... Velaquí o vídeo que fixeron cos seus debuxos e as súas voces sobre o texto ¿A que sabe a lúa?, de Michael Grejniec, texto publicado en galego por Kalandraka.

Máis información sobre estas e outras actividades arredor da lectura que se levan a cabo neste centro, pódese ver no blogue da biblioteca escolar: Biblioteca.Milladoiro.Malpica

Hábitos de lectura - 1º trimestre 2008

A Federación de Gremios de Editores de España publica a Barómetro de Hábitos de Lectura y compra de Libros, correspondente ao primeiro trimestre do 2008. Inclúe un apartado referido a lectoras e lectores do tramo 10-13 anos, que se consolida como o sector de idade máis lector: 9 de cada 10 nen@s (91%) considéranse lectores; entre eles, o 78,8% afirma ler libros diaria ou semanalmente.

O 65,2% deste pequenos lectores afirma ler por elección propia e porque lles gusta, o 19,3% le por obriga ou por estudos, e un 15,5% le porque llelo recomendaron e lles gusta.

A relación de títulos máis lidos desanima un pouco (para esta viaxe, tantas alforxas....) pero tamén se pode tomar como reto: cómpre insistir en empregar criterios de calidade á hora de seleccionar os materiais que se adquiren para as bibliotecas escolares... sen desbotar as "lecturas xeracionais", como táctica.

Tamén sería bo non galear en exceso os datos referidos á poboación adulta: se se miran ben as estatísticas, só o 41,6% de persoas maiores de 14 anos considérase lector frecuente, é dicir, le libros diaria ou semanalmente. O resto, ese 13,7% que se di lector ocasional... ¿habería que telo en conta? E desde logo... o máis preocupante: hai un 44,7% da poboación que di, con tranquilidade, que non le, e un 28,6%, non le nunca. Pois iso... deixémonos de lerias e de consellos á rapazada... e practiquemos co exemplo.

Umberto Eco dixit....

El País Semanal do 30 de marzo de 2008 publicaba unha extensa entrevista de Juan Cruz co escritor, filósofo e pensador Umberto Eco. Sempre interesado polo fenómeno dos medios de comunicación, alerta unha vez máis sobre os perigos do exceso de "información":

"La fé ciega en Internet cre monstruos, por otra parte (P)

(R)Sí, parece que todo es cierto, que tienes toda la información, pero no sabes cuál es buena y cuál equivocada. Esta velocidad provocará la pérdida de memoria. Y esto ocurre en las jóvenes generaciones, que ya no recuerdan ni quién era Franco ni quién era Mussolini, ¡o incluso Felip González! La abundancia de informaciónn sobre el presente no te permite reflexionar sobre el pasado. Cuando yo era chico podían llegar a la librería tres libros por mes, hoy llegan mil. Y ya no sabes qué libro importante fue publicado hace seis meses. Eso también es una pérdida de la memoria. La abundancia de información sobre el presente es una pérdida y no una ganancia. (...)

Tanta información hace que los periódicos parezcan irrelevantes(P)

(R)Es uno de nuestro problemas contemporáneos. La abundancia de información irrelevante y la dificultad de seleccionarla, y la pérdida de memoria del pasado, no digo ya la histórica. La memoria es nuestra identidad, nuestra alma. Si tú pierdes hoy la memoria, ya no hay alma, eres una bestia. Si sufres un golpe en la cabeza y pierdes la memoria, te conviertes en un vegetal. Si la memoria es el alma, disminuir mucho la memoria es disminuir el alma."

Pódese dicir máis alto pero non máis claro: os educadores (aínda que non sós) temos un obxectivo educativo prioritario: aprenderlle ao noso alumnado a seleccionar a información, a identificar o que é relevante do que non o é, a recoñecer a credibilidade dunha fonte informativa...

Incidindo nestas cuestións, o director do sitio web de información, soitu.es, nunha entrevista dixital que se pode ver na revista cultural dosdoce.com, afirma:

“Nosotros trabajamos con gente muy joven, y algo que tiene que tener siempre en cuenta es que no hay ninguna fuente inocente. Las fuentes son útiles, pero hay que saber por qué y para qué te cuentan las cosas. Intentan seducirte”

O texto de Carlo Frabetti, O Liberespazo, serve de escusa para lembrar, no Día Internacional do Libro, a urxencia por permitir e favorecer desde os centros educativos o descubrimento da literatura, non como materia escolar, non como un catálogo de títulos e autores, senón como mundo animado, como universo.

Agradecemos ao autor este agasallo e convidamos á súa lectura.

Proba superada! Vídeos no taller

Xosé Luis Barreiro e Xosé Leonardo Fariña, falando de "Ferramentas na Rede", e "culpables" de que a idea da retransmisión puidese chegar a ser unha realidade.

Parece que a proba saíu ben... próximamente poderanse ver aquí e tamén aquí os relatorios de Laura Borràs e Miguel Bragado, e con toda seguridade, tamén outros momentos "estelares" dos Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares 07/08.

Probando, probando...

Os días 3 e 4 de abril, celébranse os Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares, 07/08. Reúnense responsables ou membros dos equipos de biblioteca dos centros integrados nesta rede. Vaise facer unha proba de restransmisión en directo dalgunha das conferencias.
Se todo vai ben, poderase seguir en directo aos seguintes relatores que accederon a formar parte deste "experimento":
- Xoves, 3, ás 16,00h: Manuel Bragado, que falará de "A lectura en galego no marco da nova literacidade: o caso dos blogs".
- Venres, 4, ás 16,15 h.: Laura Borràs Castanyer, que falará de "Fomento da lectura en contornos dixitais".
Agardamos que todo vaia ben. En calquera caso, estes e outros documentos estarán posteriormente dispoñibles a través deste medio e da páxina de Bibliotecas Escolares
.

Feira do Libro da Habana... ou cando ler é unha festa

Camiñar entre as xentes que acoden en tropel á Feira do Libro da Habana é unha experiencia inesquecible... hai imaxes imborrables que agochan historias de amor e libros, de penuria material , de escaseza da palabra que nós, desde aquí, nin imaxinamos. A cámara, ás veces, resístese... porque hai un certo pudor que impide roubar imaxes de tanta intimidade entre lector e libro. Aínda así... algunhas destas imaxes viaxaron ata Galicia, nunha mochila impresionada, e desde aquí se comparte xunto coas palabras do filósofo Emilio Lledó, no seu artigo La mirada de los libros (Palabras por la lectura, 2007):

"Con los libros no sólo tendemos los brazos hacia la memoria de otros seres, hacia su experiencia y su vida, sino que entramos en nosotros mismos. El sorprendente fenómeno de la lectura implica un diálogo que rompe el solitario murmullo de nuestra, tantas veces, clausurada y pobre o empobrecida experiencia. "

Clubs de lectura tamén en Primaria

Tamén os lectores máis novos poden participar dun club de lectura... E para mostra, o Club de lectura no CEIP Fermín Bouza Brey, de Ponteareas (Pontevedra), que xa iniciaron a súa andaina, mesmo no mundo virtual.
Outro club de lectura con algúns meses de funcionamento é o do CEIP Quintela de Moaña (Pontevedra), que conta cun apartado específico no blogue da biblioteca, e no que podemos atopar comentarios interesantes sobre libros e lecturas.

Anda revolto o mundo dos libros...

O final do ano é sempre tempo de mirar atrás, pero resulta indispensable mirar para adiante... e neso andan no mundo editorial: na contradición entre a fascinación que producen os novos soportes para a lectura e o medo que provocan os cambios que se aveciñan... haberá un tempo de transición pero a porta está aberta e o vento pode arrastrar a librerías e editoriais que non saiban adaptarse. Recomendables dous artigos do diario El País de hoxe, 31 de decembro: a Tribuna de Javier Celaya, Otras tecnologías para otros lectores e a reportaxe asinada por Jesús Ruíz Mantilla, ¿Estamos preparados para Kindle? Nuevas formas de leer, nuevas formas de editar. Tamén atinxe todo isto aos mediadores que no mundo somos e estamos a procurar lectores. Ánimo, compañeir@s!!!

Tipografía animada

Un exemplo do que se pode atopar pola Rede e que pode ser empregado, pola súa calidade, para estimular determinadas aprendizaxes, máis aló do disfrute inmediato: lingua e linguaxes, mestizaxe de xéneros, tipografía, imaxe, posibilidades do audiovisual, lectura, literacidade... Gracias a Tíscar e A Nosa Biblioteca por este descubrimento.

Todos contra o canon??!!!!

Apoio de CQC á campaña contra o canon polo préstamo en bibliotecas.

Benvidos os nenos que ven nú ao emperador e, por riba, o contan con humor.

Algo máis que alimentar a imaxinación, que tamén.

"Hai un terreo no que, para eles, o libro é máis importante que o audiovisual: o terreo no que permite acceder á ensoñación e no que permite construírse a si mesmo. A lectura pode mesmo resultar vital cando teñen a impresión de que algo os singulariza: unha dificultade afectiva, a soidade, unha hipersensibilidade, todas estas situacións que comparte moita xente, pero que moi a miúdo se negan. Os libros se ofrecen a eles, en maior medida a elas, cando todo semella estar pechado: as súas feridas e as súas esperanzas secretas outros souberon dicilas, con palabras que os liberan, que desvelan a aquel ou aquela que non sabían que eran".

Michèle Petit: Nuevos acercamientos a los jóvenes y la lectura.

Incentivos a Clubs de Lectura en centros educativos de secundaria

A Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa da Consellería de Educación publica unha convocatoria pola que se incentiva a creación de clubs de lectura en centros públicos de ensino secundario, bacharelato, formación profesional ou ensinanzas especiais. Os proxectos que se seleccionen recibirán contías destinadas á cubrir os costes derivados da posta en marcha e o funcionamento do club de lectura e pretende apoiar ao profesorado que escolle esta estratexia para o fomento da lectura entre o alumnado adolescente, podendo participar tamén outros membros da comunidade escolar.

O prazo de presentación de solicitudes remata o 20 de novembro.

Máis información: http://www.edu.xunta.es/biblioteca/blog

Novembro soleado, tempo de ler ao aire libre

Ler..., ler nos parques, no xardín, no balcón, na praia, á sombra das árbores... Buscar o sosego, a soidade, o silencio, os espazos necesarios para por en práctica,como lectores, o que propoñemos a outros en tanto que mediadores... Axudar a neutralizar co noso silencio tanto ruído e tanta troula baleira e anonadante...

Outras formas de ler

Porque diso se trata... de non seguir o camiño trillado que xa sabemos a onde nos leva (a crear resistencias nos rapaces con respecto á lectura, a que abandonen o hábito cando xa parecía que o tiñan ben pillado, a perdelos como lectores...). Ler para coñecer. Ler para poder recomendar. Perder o medo a xogar, a inventar, a crear... propoñer outros autores, outros xéneros, outros temas... axudar a entrar nos clásicos doutra forma (e non a pelo), modificar prácticas tediosas, falar de libros, falarlles dos nosos libros, crear clubs de lectura, escoitar as súas preferencias... escoitalos... abrir fronteiras e deixar que entre o aire e a vida nas aulas, nas clases de literatura... que entre a literatura... facerlle caso a Steiner cando nos di:

O que necesitamos son lugares; por exemplo, unha mesa e unhas cadeiras arredor onde poidamos volver a aprender a ler, a ler xuntos.
George Steiner

Nenas e nenos entre 10 e 13 anos: os que máis len

Son os que máis len, especialmente elas. Así o asegura o Barómetro de Hábitos de Lectura y compra de Libros, correspondente ao 3º trimestre de 2007 que vén de publicar a Federación de Gremios de Editores de España.

O 88,2% das nenas e nenos de entre 10 e 13 anos le fronte ao 57% da poboación adulta. O estudo sinala que nos fogares destes lectores máis novos, un 73,4% dos pais le de forma frecuente e un 80,7% mercou ou agasallou con libros aos seus fillos no último ano, o que vén a reforzar a importancia do papel da familia como espazo de contaxio do hábito lector.

Rede Lectura

A Asesoría de Bibliotecas Escolares puxo a disposición do profesorado galego, que exerce o seu labor de mediación, unha ferramenta para compartir textos de interese para as actividades de fomento da lectura: o blog REDE LECTURA, un espazo para seguir colaborando e aproveitar o tempo e os esforzos de todos.

Aquí lese!!!!

Celebráronse en Santiago, os días 19 e 20 de outubro, as Xornadas de Bibliotecas Escolares de Galicia - 2007. Recibiron ao milleiro de profesores e profesoras participantes os membros da compañía PISTA CATRO cun sketch da súa obra actualmente en cartel, KAMIKAZE, unha chiscadela aos mediadores no fomento da lectura alí presentes, un xogo sobre a lectura para entrar en materia.
O resto das sesións, menos lúdicas, pero igualmente necesarias e, polo que se puxo de manifesto a través dos rostros dos participantes, e das súas palabras... igualmente satisfactorias. As conclusións definitivas, difundiranse en datas próximas (unha vez recollidas as valoracións persoais do profesorado asistente), na páxina da Asesoría de bibliotecas escolares.

A lectura convoca vontades

Son máis de 1400 solicitudes as que chegaron á Asesoría de Bibliotecas Escolares da Consellería de Educación para participaren nas Xornadas de Bibliotecas Escolares de Galicia - 2007, que se van celebrar en Santiago os días 19 e 20 de outubro. Se todas estas vontades se xuntan, máis aló da asistencia a unha actividade de formación do profesorado (que ten o seu atractivo nun programa de manifesta calidade, sen adobíos, e baixo o lema LER AO DEREITO. O DEREITO A LER...) algo ten que mudar nas escolas galegas... E de feito xa está a mudar grazas ao traballo calado e constante de profesores e profesoras atentos ás novas necesidades educativas, coñecedores da importancia do seu traballo como mediadores entre nenos e libros, lectores que contaxian entre o seu alumnado o gusto pola lectura.