Lectura crítica e competencias mediáticas

 

Excelente mesa en relación coa lectura crítica e as competencias mediáticas ou de uso e produción de información nos medios de comunicación (un dos obxectivos da ALFIN, ou da máis completa Alfabetización mediática e informacional). Estas intervencións teñen lugar no I Congreso Comunicación e Educación, organizado pola Universidad Autónoma de Barcelona en maio de 2011. Interveñen varios conocidos das bibliotecas escolares galegas: Pilar Pérez Esteve, Fabio Tropea e Josep Manuel Pérez Tornero, entre outros. Recomendamos vivamente as intervencións de Pilar e de Pérez Tornero, directamente relacionadas coa lectura que precisamos ensinar ao noso alumnado nestes momentos.

Unha fórmula para a "hora de ler"

 

HORA DE LER, ese tempo dedicado á lectura en tempo lectivo, pode acoller moitas fórmulas. O importante é que o alumnado teña protagonismo á hora de achegarse á experiencia lectora. A lectura en voz alta por parte do mediador é unha das actividades con maior potencialidade para espertar o gusto pola lectura; é excelente para que os nenos e nenas aprendan a entonar e facer as pausas correctamente, pero por si soa  non garante a competencia lectora de quen escoita. Outra cousa é cando o alumnado toma a iniciativa, coma neste caso, e convirten a "hora de ler" nun tempo para a lectura en voz alta e a narración nas súas propias voces. Así, por unha parte se traballa a capacidade de escoita e por outra, todos os alumnos e todas as alumnas teñen a oportunidade de "poñerse a proba" e de avanzar na lectura expresiva, e tamén na lectura comprensiva. Unha das condicións esenciais para isto é que teñan a oportunidade de preparar a lectura, tal e como vemos neste excelente exemplo das nenas e nenos de 1º ciclo do CEIP Santiago Apóstolo, de Franza (Mugardos, A Coruña).

Tempo de lectura e resultados de avaliación diagnóstica

En datas recentes, a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria fixo públicos os resultados da Avaliación Diagnóstica correspondente ao curso 2011/2012 (probas realizadas a alumnado que cursaba ese ano 4º de primaria e 2º de ESO). Aínda que non é nada novo para os mediadores e as mediadoras de lectura, confirma que aquel alumnado que dedica máis tempo diario a lectura é o que obtén mellores resultados na área de competencia lingüística, sendo estas diferenzas moi acusadas no alumnado de 2º de ESO. 

Este dato avala as prácticas dos centros educativos que inclúen no seu Proxecto Lector de Centro a "hora de ler", como un tempo diario, mínimo, dedicado á lectura. E as avala, porque aínda que esta cuestión sexa obrigatoria en ensino primario (30 minutos diarios dedicado á lectura), dependendo de como se leve a cabo pode ser mesmo contraproducente. 

Pero os centros que introducen a fórmula da "lectura silenciosa sostida" ou outras fórmulas de lectura individual dun libro que se queira ler, sen ter que responder a cuestionarios nin realizar actividades  escritas (aínda que se poidan comentar e  mesmo avaliar perfectamente o alcance destas lecturas), é dicir, cando introducen a lectura por pracer en horario lectivo, están dando unha oportunidade aos nenos e nenas, aos mozos e mozas, para poder dedicarlle un tempo a ese tipo de lectura, que non teñen doado no resto do día (demasiado ruído, horarios e rutinas pouco favorables á lectura nos ámbitos familiares de moitos deles). Así pois, organizar unha "hora de ler" nos centros educativos é traballar pola competencia lingüística do alumnado. Sempre o foi, pero cada día que pasa existen máis argumentos a favor deste tipo de iniciativas. 

Acceso aos resultados  completos

Unha vida entre libros. Ana María Machado

Conferencia de Ana María Machado, na apertura do Congreso Iberoamericano de las Lenguas en la Educación y La Cultura - IV Congreso Leer.es (Salamanca, 5, 6 e 7 de Setembro de 2012)

+ Apadriñamentos lectores, desta vez no Porriño

As mozas e mozos do IES Ribeira do Louro, de O Porriño (Pontevedra) tamén exercen de madriñas e padriños de lectura, desta vez co alumnado do CEIP Antonio Palacios, do mesmo concello, coa colaboración da Biblioteca Escolar deste centro e da Biblioteca Pública Municipal. Parabéns por esta iniciativa que, máis aló dos beneficios en relación coa lectura de grandes e pequenos, promove actitudes de convivencia e de cidadanía. Das competencias e habilidades que se poñen en xogo neste tipo de actividades, poderíase falar moito tamén... unha vez máis, educación integradora, educación de calidade no ensino público galego. 

APADRIÑAMENTO LECTOR 2012 on PhotoPeach