Sobre a lectura en tempo de vacacións

NESTA ENTRADA do blogue da biblioteca do IES Fernando Esquío (Neda, A Coruña), atopamos unha referencia a un artigo aparecido na revista Muy Interesante, sobre a importancia da lectura no verán para os nenos e nenas, que ben se pode empregar como argumento coas familias, para implicalos como mediadores e sensibilizalos sobre a importancia da lectura nesta etapa vacacional:

"Leer en verano es muy beneficioso, especialmente durante la infancia. Así lo ha demostrado Richard Allingont y sus colegas de la Universidad de Tennessee (EE UU), que aseguran que si dejamos de leer libros durante las vacaciones parte de las habilidades de lectura se pierden, lo que en los estudiantes supondría un retroceso de dos o tres meses en la capacidad lectora y el manejo del lenguaje. Por el contrario, los niños que leen pueden "ganar un mes de destreza en la lectura" cada verano. Esto supone que cada año se produce una diferencia entre ambos grupos de hasta tres o cuatro meses. Y, por lo tanto, que "cada dos o tres años que pasamos durante la infancia sin lecturas veraniegas implican perder al menos un año de aprendizaje", concluye Allington en la revista Reading Psychology. 

Por otro lado, un estudio similar realizado por expertos de la Universidad Johns Hopkins sugiere que los efectos acumulativos de no leer en la infancia se notan incluso durante la secundaria y en la universidad. Y que quienes leyeron de forma constante siendo niños están mejor preparados también cuando llega el momento de incorporarse al mundo laboral."

Ler e facer, ler e interpretar, ler e crear... a propósito de "Fantasmas de luz"

Facer lectoras, facer lectores, é hoxe algo diferente ao que se supuña que era hai uns anos. A sociedade é diferente, os mozos e mozas teñen intereses distintos e traspasados pola cultura audiovisual e, en definitiva, a lectura é outra cousa, é unha lectura "transmedia" e unha experiencia individual, pero que precisa ser compartida para medrar. Ou entendemos iso, en tanto que mediadores, ou  será difícil que academos resultados co sector en maior risco de perderse como lectores: os adolescentes e xoves.

Unhas mozas do IES de Poio, trala lectura de FANTASMAS DE LUZ, de Agustín Fernández Paz, puxeron mans á obra: seleccionaron unha escena, fixeron a ficha técnica e acabaron producindo unha curta que, a pesar da súa brevidade, resulta ben interesante.

Pódese ver esta curta no blogue da biblioteca do centro, AS ZOCAS FALADORAS.

Do blogue do club de lectura do mesmo centro, obtemos este saúdo de Agustín aos mozos e mozas que van ler o libro, animando á súa lectura, que fala ben da mestría de Fernández Paz, e da súa boa maneira de facer lectores. 

Canal Lector, unha nova ferramenta ao servizo da lectura

 

Nace CANAL LECTOR, o novo portal dedicado ao mundo do libro e da lectura, da man da Fundación Germán Sánchez Ruipérez, en colaboración coa Federación de Gremios de Editores de España e co apoio do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte. 

Este Canal Lector, evolución do anterior Sol (Servicio de Orientación de Lectura), incorpora múltiples recursos para mediadores, sexa no entorno educativo ou familiar, e constitúe un instrumento de gran interese para localizar recursos para a biblioteca escolar e manterse ao tanto das últimas novidades referentes á lectura na sociedade da información, entre outros contidos que integra. É tamén unha fonte de recursos para o fomento da lectura, entre os que queremos destacar  o KARAOKLEC, que marca un camiño para a elaboración de materiais audiovisuais motivadores da lectura, especialmente sobre textos de tradición oral e  poesía (algunhas bibliotecas escolares galegas xa están realizando videos deste tipo para motivar a lectura entre o seu alumnado, pero parécenos unha actividade que aínda pode dar moito de si, se pensamos sobre todo en termos de normalización lingüística).

Apadriñamentos lectores na Quinta dos Libros

A práctica dos "apadriñamentos lectores" está xa moi asentada nalgúns centros da Rede de Bibliotecas Escolares Galegas. A sistematización desta actividade supón un avance que permitirá ver resultados dunha actividade que contén, como unha semente, enerxía educativa de alto voltaxe, porque as nenas e os nenos non só están practicando habilidades de lectura, tamén habilidades sociais, de coidado do outro, de escoita, de prestar atención ao compañeiro, sexa grande ou pequeno, de pensar no outro, nas súas necesidades e intereses (cando se escolle un libro para ler); as imaxes por si soas dan contan do interese que prestan uns e outros a esta experiencia... Nesta ocasión é a Quinta dos libros, a biblioteca do CPI Manuel Suárez Marquier, de O Rosal (Pontevedra) quen nos convida a coñecer a súa actividade de fomento da lectura, que é tamén de educación en valores, de educación para a convivencia.

Adopcións de libros e outras fórmulas para o fomento da lectura

Nestes días de Nadal, e co fin de fomentar a lectura entre os distintos sectores da comunidade escolar, algunhas bibliotecas escolares puxeron en marcha iniciativas de interese e que gardan, así mesmo, múltiples posibilidades educativas. Entre elas, destacamos esta campaña do CEIP Frián-Teis, de Vigo, baixo o título ADOPTANDO LIBROS POLO NADAL, na que rapazas e rapaces escollen un libro da biblioteca para "adoptalo" e levalo a seus pais como lectura para o Nadal. O proceso conleva unha serie de actividades que, entre outras cousas, serven para a formación do alumnado como lectores e usuarios da biblioteca. Pódese ver coñecer a fondo esta iniciativa no blogue da biblioteca do centro.

Pola súa parte, o IES As Mariñas, de Betanzos, tamén levou a cabo (por terceiro ano consecutivo) a súa campaña de Nadal baixo o lema: Na biblioteca un agasallo para ti. As mozas e os mozos que queiran poden elixir un libro para "agasallar" a algúen da súa familia. Fan o préstamo ao seu nome e a biblioteca encárgase de preparalo "bonito" para que ese préstamo-agasallo sexa algo especial. O éxito dos anos anteriores fíxolles repetir e este ano preparáronse 191 "agasallos", 191 préstamos especiais para o Nadal.

E as nenas e nenos do CEIP de Leirado (Salvaterra do Miño, Pontevedra) poden levar á casa un préstamo especial, escollendo libros, cine ou música para toda a familia, na campaña ALIMENTA AS TÚAS VACACIÓNS, e utilizar unha bolsa especial que a biblioteca proporciona a tal fin. Toda unha campaña de marketing cultural que ten, tamén, as súas implicacións formativas e que procura a implicación dos propios lectores no contaxio do hábito lector (vídeo. 

Tamén no IES Ribeira do Louro (O Porriño) houbo "campaña de Nadal". Nesta ocasión, o equipo de biblioteca preparou "pacs" de libro+película e ofrecéronno para o préstamo de Nadal.

Os mozos e mozas do IES Poeta Díaz Castro de Guuitiriz van ler polas escolas próximas...

 

Un  ano máis, os mozos e mozas de ESO do IES Poeta Díaz Castro (Guitirz, Lugo) aproveitan o Día do Libro para visitar colexios próximos (Lagostelle, Parga, A Castellana) e facer unha intervención lectora coas nenas e nenos de Infantil e 1º Ciclo de Primaria. No seu blogue podemos ler o proceso de preparación, ver un vídeo sobre a actividade e moitas fotografías.

 

Outro ano máis celebramos o día do libro compartindo contos e lecturas cos pequenos dos colexios de Lagostelle, Parga e A Castellana. Escollemos, coa axuda dos profesores dos colexios, unha serie de contos axeitados para cada nivel (infantil e 1º ciclo de primario) e distribuímos os contos entre os nosos alumnos. Durante a semana anterior cada lector preparou o seu conto tendo en conta a idade á dos nenos que o ían escoitar. Nos colexios organizamos os pequenos en grupos de tres de xeito que cada un dos lectores foi pasando por diferentes grupos e lendo o seu conto. Cremos que non resultou mal e que foi unha boa experiencia para os nosos alumnos.

 

 Parabéns por esta iniciativa.

IV Xornada dos Clubs de lectura. Materiais

O venres 10 de xuño celebrouse en Santiago de Compostela a IV Xornada dos Clubs de Lectura, coa asistencia de 205 profesoras e profesores que coordinaron durante o presente curso os clubs de lectura en centros de ensino secundario de toda Galicia. O 54% dos centros públicos que matriculan alumnado de ESO, bacharelato, formación profesional, idiomas ou ensinanzas artísticas, contan cun club de lectura, que pode albergar un ou varios grupos de lectura. Unha realidade que non se pode obviar cando se observa o fenómeno da lectura en Galicia.
Neste enlace pode accederse aos materiais e, nos vindeiros días, aos vídeos das diversas sesións.
+ información no blogue LER EN MANCOMÚN

"Put books in your head" e baila...

Porque animar a ler, fomentar a lectura, se pode facer de moitas formas... pero sobre todo, con ganas, con entusiasmo, con sentido do humor e con alegría... Un bo exemplo que lle agradecemos a No solo libros, que o rastreou na Rede.

Conservatorios de Música e lectura

Cando se fala de bibliotecas nos centros de ensinanzas artísticas coma os conservatorios, ás veces cáese nun preconcepto limitado e antigo: ese lugar no que se gardan as partituras e (nun nivel avanzado), onde se poden facer audicións de materiais grabados. Pero hai bibliotecas de conservatorios de música en Galicia que están dándolle a volta a isto, e demostrando que poden ser outra cousa, que poden ser bibliotecas escolares especializadas, adaptando o modelo xeral de centro de recursos de lectura, información e aprendizaxe, ao seu contexto e resultaren útiles e eficaces. Velaquí dous exemplos ben elocuentes:

• A biblioteca do CMUS de Lugo, con múltiples actividades destinadas a apoiar o tratamento dos contidos das diversas ensinanzas que se dan no centro, e tamén, a fomentar a lectura. Unha biblioteca que se autodefine como "lugar de aprendizaxe permanente, de información, opinión, entretemento e lecer. Un espazo de encontro de toda a comunidade educativa."
• A biblioteca do CMUS de Vigo, que alberga un club de lectura: EN CLAVE DE LETRAS, que define así a súa finalidade: "O club pretende promover e incentivar a lectura en xeral facendo que cada membro do grupo exprese a súa opinión nun ambiente de respecto e liberdade"

As bibliotecas escolares recomendan....

Vai achegándose a fin do curso e as Bibliotecas Escolares comezan a publicar as súas recomendacións de lectura para o verán. Pódese ver nelas moita novidade pero tamén algúns textos espléndidos (deses que fan lectores), recuperados con acerto. Desde a Asesoría de bibliotecas escolares iránse subindo todas as guías, segundo nos vaian chegando, nesta entrada.

Día Mundial do Libro 2010 - I

Ilust. Miguelanxo Prado: "Biblioteca escolar, espazo de lecturas"

Co gallo da celebración do Día Mundial do Libro 2010, Ano do Libro e da Lectura de Galicia, a Consellería de Educación e Ordenación Universitaria difunde o texto que Juan Mata escribiu como agasallo para a Rede de bibliotecas escolares de Galicia e para conmemorar este día.

O autor repara na función dos lectores como axentes que poden contaxiar as ganas de ler, pero aposta por unha actitude honesta e humilde: "Sempre preferirei a discreción do exemplo á barafunda dos discursos. Se me presento ante un grupo de nenos limítome a abrir un álbum ilustrado e lelo con delicadeza e fervor, se estou en fronte de adolescentes non lles falo nin como un colega nin como un académico senón como alguén que coa súa idade descubriu nos libros o que a vida lle ocultaba..."

O texto completo pódese ler aquí.

Máis información, aquí

Lecturas para o inverno

As bibliotecas escolares recomendan libros para estes tempos de Nadal. O profesorado responsable das bibliotecas, ás veces en colaboración co alumnado e mesmo con nais que colaboran co equipo de apoio, pon a disposición da comunidade educativa estas GUÍAS DE LECTURA para orientar ás familias, e a rapaces e rapazas, na selección de textos de interese, de cara ás adquisicións de agasallos nestes días e pensando en aproveitar este tempo de vacacións para facer novas lecturas.

Libros dixitais, ¿onde atopalos?

O Portal cultural Dosdoce e o seu blogue, Comunicación Cultural, son fonte imprescindible de información sobre cultura dixital... sobre cultura e lectura. Unha das súas últimas achegas en relación cos libros dixitais é esta relación de sitios web nos que poder descargar gratuitamente libros electrónicos, eses e-books que están chamando á porta de forma poderosa... Agradecemos unha vez máis a Javier Celaya , e a todo o seu equipo, estes recursos que son tan importantes para os mediadores no ámbito da lectura.

De lectura e de lectores

Entre os correos recibidos na Asesoría de bibliotecas escolares, logo das Xornadas de Bibliotecas Escolares de Galicia - 2009, comentamos a mensaxe enviada polo profesor Carlos J. González, que ensina Filosofía nun instituto da cidade de A Coruña, e que resulta de gran interese. Cando se quere, pódese, en temas de fomento da lectura e na formación dos lectores e lectoras. Velaquí as súas propias palabras:

En las Jornadas de Bibliotecas de este fin de semana escuché con interés a la profesora de Rábade su exposición sobre la hora de leer en secundaria. Soy profesor en el IES Salvador de Madariaga de Coruña y comentaba con mis colegas la dificultad casi insalvable de llevar esta práctica al bachillerato. Como en el coloquio no hubo tiempo os comento la iniciativa que sí estamos llevando a cabo en mi centro desde el pasado curso 2008-09 en la hora semanal de Atención Educativa a los alumnos que no escogen religión (es cierto que no son todos pero sí muchos). Personalmente me encargé de los cuatro grupos de 1º de bachiller y de uno de 2º de ESO. Dediqué la hora a la lectura por placer: Leían el libro que tenían en préstamo de la bilbioteca o bien un libro que traían de casa o les había aconsejado/prestado un amigo, etc. Sólo leían libros, no revistas, periódicos, etc. Leían ellos y leía yo (hay que predicar con el ejemplo; yo no puedo estar haciendo mis cosas, preparando mis clases, etc). Las dos primeras semanas intentó ser lectura silenciosa, pero no era posible pues al estar leyendo en silencio se oía al profesor del aula contiguo o el barullo del pasillo... por eso opté por poner distintas obras de música clásica, suave, tranquila, que invitara a un cierto recogimiento lector. He de decir que me costó un poco al principio (¿por qué hay que leer?, ¿porque tu lo dices?, ¿porque a ti te guste leer nos tiene que gustar a nosotros?, el año pasado nos dejaban bajar al patio a jugar al baloncesto, etc, etc). Pasado el primer "tirón" inicial la experiencia funcionó más que aceptablemente bien, era una hora de clase que hasta les gustaba pues era un relax antes de Física-Química, pongamos por caso. Pienso adoptar la idea de la compañera de Rábade del registro para poder testar lo que leen y el grado de aceptación de cada libro.

Clubs de lectura en marcha

Xa están os clubs de lectura dos centros de ensino en plena efervescencia... e como mostra, esta información no Segrel do Penedo, o blogue da biblioteca escolar do IES de Fene (Fene, A Coruña).

A formación de persoas lectoras esixe o compromiso dos adultos, pais, nais e profesorado que, en contextos distintos, exercen a súa función de mediadores. A onda de actividade lectora que se move por Galicia adiante a través dos clubs de lectura en centros de ensinanza primaria e secundaria, integrados nas bibliotecas escolares dos seus centros, é un sinal (para quen queira velo) de que algo se está a construír: unha rede de persoas que len e que disfrutan coa lectura, que comparten a súa experiencia e crean vínculos de afecto; unha rede de cidadanía, unha sociedade lectora.

Familias, lectura e bibliotecas

Nestes inicios de curso, bo é retomar os materiais que a Consellería de Educación editara no ano 2006, dirixidos ás familias do alumnado de infantil, coa finalidade de poñer en valor o seu papel no proceso de formación das persoas lectoras, desde os inicios. Estes caderniños poden ser empregados nas primeiras reunións coas familias, para iniciar conversa e reflexión sobre a necesidade de crear na casa un ambiente favorecedor dos hábitos de lectura.
Pódense ver e descargar aquí

Biblioteca escolar, espazo de lecturaS

Un ano máis, a Asesoría de bibliotecas escolares busca a compaña e a complicidade dos ilustradores galegos para poñer en valor a lectura. Nesta ocasión, e co gallo da celebración do Mes Internacional da Biblioteca Escolar, segundo a convocatoria da IASL (International Associatio of School Libraries), e o Día da Biblioteca (24 de outubro), estase a difundir o cartel realizado por Miguelanxo Prado.

Biblioteca escolar, espazo de lecturaS, con S maiúsculo, por ser lecturas plurais e diversificadas, en soporte papel ou electrónico, de texto ou de imaxe, de ficción ou de información, en soidade ou en compañía, en silencio ou en alta voz... con finalidades diversas, con obxectivos comúns ou individuais, por obriga (porque hai obrigas e obrigas!!) e por motivación propia, polo pracer de ler ou porque nos cómpre, lectura liviá ou profunda, lectura entre liñas..... porque a formación dos lectores competentes vaise construíndo día a día en espazos abertos (e pechados, pero só no físico), en entornos saudables e con adultos conscientes e entregados á súa función de educadores e de mediadores.

As bibliotecas escolares galegas recomendan.....

As bibliotecas escolares galegas, coma en anos anteriores, xa teñen listas as súas recomendacións de lecturas para o verán. É hora de ler, abofé....

Leer juntos. Ballobar 3ª parte (15 min)

Da. Mercedes Caballud
Da. Carmen Carramiñana
“Leer juntos”. Ballobar (Huesca)

Leer juntos. Ballobar 2ª parte (40 min)

Da. Mercedes Caballud
Da. Carmen Carramiñana
“Leer juntos”. Ballobar (Huesca)