Foto tomada na Feira Internacional do Libro de La Habana, febreiro 2008

Na súa columna semanal do diario El País (sábado 10/05/08), Manuel Rivas presenta un texto impecable, "El tanatorio", no que unha vez máis é quen de debuxar, apenas cunhas pinceladas, unha situación social ben definitoria da Galicia que estamos a vivir: "No hace mucho, en un municipio orensano, hubo un debate vecinal y una votación para decidir el destino de una subvención de fondos europeos. El dilema era una biblioteca... o un tanatorio. Una variante del derecho a la autodeterminación. En realidad, la alternativa de la biblioteca surgió en el último momento, a propuesta de las dos muchachas más jóvenes del lugar. Entendían que si se optaba por una biblioteca, con su bibliotecaria y todo, no sólo se abría un espacio donde estar vivo, y vivir otras vidas, sino que también se emitía una señal hacia el futuro. ¿Cómo se va a morir un pueblo donde hay biblioteca y bibliotecaria? En la votación hubo una marmórea mayoría a favor del tanatorio."

As mochilas viaxeiras andan a dar froito

Xa levan uns meses movéndose polo país, dos centros escolares ás casas, das casas aos centros, unhas mochilas moi lidas: as mochilas viaxeiras. Unha iniciativa que xa estaban a levar a cabo en moitas bibliotecas escolares, sempre con grande éxito entre as familias.
A modo de exemplo, dúas breves informacións desde centros que participan desta experiencia:

• IES Afonso X O Sabio, de Cambre
• CEIP Quintela, de Moaña

Hábitos de lectura - 1º trimestre 2008

A Federación de Gremios de Editores de España publica a Barómetro de Hábitos de Lectura y compra de Libros, correspondente ao primeiro trimestre do 2008. Inclúe un apartado referido a lectoras e lectores do tramo 10-13 anos, que se consolida como o sector de idade máis lector: 9 de cada 10 nen@s (91%) considéranse lectores; entre eles, o 78,8% afirma ler libros diaria ou semanalmente.

O 65,2% deste pequenos lectores afirma ler por elección propia e porque lles gusta, o 19,3% le por obriga ou por estudos, e un 15,5% le porque llelo recomendaron e lles gusta.

A relación de títulos máis lidos desanima un pouco (para esta viaxe, tantas alforxas....) pero tamén se pode tomar como reto: cómpre insistir en empregar criterios de calidade á hora de seleccionar os materiais que se adquiren para as bibliotecas escolares... sen desbotar as "lecturas xeracionais", como táctica.

Tamén sería bo non galear en exceso os datos referidos á poboación adulta: se se miran ben as estatísticas, só o 41,6% de persoas maiores de 14 anos considérase lector frecuente, é dicir, le libros diaria ou semanalmente. O resto, ese 13,7% que se di lector ocasional... ¿habería que telo en conta? E desde logo... o máis preocupante: hai un 44,7% da poboación que di, con tranquilidade, que non le, e un 28,6%, non le nunca. Pois iso... deixémonos de lerias e de consellos á rapazada... e practiquemos co exemplo.

Umberto Eco dixit....

El País Semanal do 30 de marzo de 2008 publicaba unha extensa entrevista de Juan Cruz co escritor, filósofo e pensador Umberto Eco. Sempre interesado polo fenómeno dos medios de comunicación, alerta unha vez máis sobre os perigos do exceso de "información":

"La fé ciega en Internet cre monstruos, por otra parte (P)

(R)Sí, parece que todo es cierto, que tienes toda la información, pero no sabes cuál es buena y cuál equivocada. Esta velocidad provocará la pérdida de memoria. Y esto ocurre en las jóvenes generaciones, que ya no recuerdan ni quién era Franco ni quién era Mussolini, ¡o incluso Felip González! La abundancia de informaciónn sobre el presente no te permite reflexionar sobre el pasado. Cuando yo era chico podían llegar a la librería tres libros por mes, hoy llegan mil. Y ya no sabes qué libro importante fue publicado hace seis meses. Eso también es una pérdida de la memoria. La abundancia de información sobre el presente es una pérdida y no una ganancia. (...)

Tanta información hace que los periódicos parezcan irrelevantes(P)

(R)Es uno de nuestro problemas contemporáneos. La abundancia de información irrelevante y la dificultad de seleccionarla, y la pérdida de memoria del pasado, no digo ya la histórica. La memoria es nuestra identidad, nuestra alma. Si tú pierdes hoy la memoria, ya no hay alma, eres una bestia. Si sufres un golpe en la cabeza y pierdes la memoria, te conviertes en un vegetal. Si la memoria es el alma, disminuir mucho la memoria es disminuir el alma."

Pódese dicir máis alto pero non máis claro: os educadores (aínda que non sós) temos un obxectivo educativo prioritario: aprenderlle ao noso alumnado a seleccionar a información, a identificar o que é relevante do que non o é, a recoñecer a credibilidade dunha fonte informativa...

Incidindo nestas cuestións, o director do sitio web de información, soitu.es, nunha entrevista dixital que se pode ver na revista cultural dosdoce.com, afirma:

“Nosotros trabajamos con gente muy joven, y algo que tiene que tener siempre en cuenta es que no hay ninguna fuente inocente. Las fuentes son útiles, pero hay que saber por qué y para qué te cuentan las cosas. Intentan seducirte”

Día do Libro falando de libros e de lectura

Falamos de libros co presidente. Día Internacional do Libro. Mupega

O Día Internacional do Libro serviu de escusa en moitos centros educativos galegos para reforzar o gusto pola lectura. Múltiples actividades, cada vez máis participativas, xuntaron vontades, esforzos e experiencia lectora (e boa cultura pedagóxica, tamén), e plasmáronse en recitais, encontros, xogos de animación á lectura, conversas, intercambio de libros... Pódense ver algunhas destas actividades asomándose ás bibliotecas escolares a través dos seus blogues, presentes na páxina da Asesoría de Bibliotecas Escolares.

Un acto moi especial foi o que se levou a cabo no Museo Pedagóxico de Galicia, coa presencia da conselleira de Educación e do presidente do goberno galego. Baixo o lema, Falamos de libros co presidente, xuntáronse rapaces do CEP Marcos da Portela (Pontevedra), CEIP de Pazos (Ferrol), CEIP de Présaras (Vilasantar), CEIP de Sigüeiro (Oroso), CEIP Humberto Juanes (Nigrán), CEIP Pepe de Xan Baña (Sta. Comba), así como algúns membros do club de lectura Balbordo, do IES Río Cabe (Monforte). A través de videoconferencia, desde os seus centros, participaron tamén nenas e nenos do CEIP A Ponte (Lugo) e CEIP Amaro Refojo (Verin).

Falouse de libros e de lectura: dos libros preferidos, dos que están a ler, do moito que lles gusta ler, dos personaxes dos libros, da Hora de ler, das mochilas viaxeiras, dos clubs de lectura... Estas nenas, estos nenos, eran unha pequena representación dos moitos alumnos e alumnas galegos que, día a día, medran como lectores a través de todas e cada unha das pequenas actividades que se botan a andar nas aulas e nas bibliotecas escolares. Pódese apreciar neste pequeno vídeo da Axencia Galega de Noticias o ambiente que alí se viviu: simplemente, no Día do Libro, falamos de libros. Tamén nesta noticia da tvg

O texto de Carlo Frabetti, O Liberespazo, serve de escusa para lembrar, no Día Internacional do Libro, a urxencia por permitir e favorecer desde os centros educativos o descubrimento da literatura, non como materia escolar, non como un catálogo de títulos e autores, senón como mundo animado, como universo.

Agradecemos ao autor este agasallo e convidamos á súa lectura.

Unha curta sobre libros e lecturas, sobre lectores...

A través do blogue O Segrel do Penedo, da biblioteca do IES de Fene, tivemos o pracer de coñecer esta curta realmente exquisita que só puido facer alguén que ame realmente os libros, alguén que teña unha grata experiencia lectora... "La segunda estrella a la derecha", do escritor e director Pablo Bullejos.

Proba superada! Vídeos no taller

Xosé Luis Barreiro e Xosé Leonardo Fariña, falando de "Ferramentas na Rede", e "culpables" de que a idea da retransmisión puidese chegar a ser unha realidade.

Parece que a proba saíu ben... próximamente poderanse ver aquí e tamén aquí os relatorios de Laura Borràs e Miguel Bragado, e con toda seguridade, tamén outros momentos "estelares" dos Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares 07/08.

Probando, probando...

Os días 3 e 4 de abril, celébranse os Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares, 07/08. Reúnense responsables ou membros dos equipos de biblioteca dos centros integrados nesta rede. Vaise facer unha proba de restransmisión en directo dalgunha das conferencias.
Se todo vai ben, poderase seguir en directo aos seguintes relatores que accederon a formar parte deste "experimento":
- Xoves, 3, ás 16,00h: Manuel Bragado, que falará de "A lectura en galego no marco da nova literacidade: o caso dos blogs".
- Venres, 4, ás 16,15 h.: Laura Borràs Castanyer, que falará de "Fomento da lectura en contornos dixitais".
Agardamos que todo vaia ben. En calquera caso, estes e outros documentos estarán posteriormente dispoñibles a través deste medio e da páxina de Bibliotecas Escolares
.

O carteiro de Bagdad: "book trailer" que esperta fames de lectura

Grazas a Brétemas coñecemos este fermoso book trailer publicado pola editorial Edelvives para publicitar o libro de Marcos S. Calveiro, O carteiro de Bagdad... nada cambia en Bagdad.... pero algo está a mudar no mundo dos libros que non debemos deixar de aproveitar.

Escribir literatura infantil tamén leva á Academia

O escritor coruñés José Mª Merino acaba de ser elixido académico da Lingua, pasando a ocupar a cadeira de brazos M.
Conta co premio da Crítica 1986 por La orilla oscura, o Miguel Delibes 1996 por Las visiones de Lucrecia, o Nacional de Literatura Infantil 1992 por No soy un libro / Los trenes del verano, o Ramón Gómez de la Serna 2004 por El heredero, o Gonzalo Torrente Ballester 2007 por El lugar sin culpa...
Cultiva a escrita para adultos e xoves, desta última pódese citar a triloxía El oro de los sueños, La tierra del tiempo, La edad de la aventura, El cuaderno de las hojas blancas, Regreso al cuaderno de las hojas blancas,.. Xustamente, aquel polo que acadou o Nacional de Literatura Infantil No soy un libro / Los trenes del verano contén un interesante punto de vista sobre libros e fomento da lectura.

Interesante entrevista no diario El País (28/03/08), cun titular drástico: Para fomentar la lectura hay que apagar la tele

Contan moito neste conto...

As familias contan, e moito, no labor de formación dos novos lectores. Entre os materiais do programa de fomento da lectura en centros escolares, HORA DE LER, distribuídos pola Consellería de Educación, pódense atopar uns caderniños deseñados específicamente para traballar xunto coas familias na creación e consolidación de hábitos de lectura desde as primeiras idades. Tódalas carpetas destinadas ás nenas e nenos de educación infantil, baixo o lema ¡CONTAMOS MOITO! incluían, ademais dos materiais para os pequenos lectores, 7 folletos sobre a lectura e unha proposta destinada ao profesorado para a súa utilización.

1. ¿Quen le?
2. ¿Cando ler?
3. ¿Que ler?
4. ¿A quen ler?
5. ¿Como ler?
6. ¿Onde ler?
7. ¿Por que ler?