Falar da morte a través dos libros

A partir da solicitude de recursos para falar da morte aos nenos e nenas do CEIP Nicolás del Río, o profesorado das bibliotecas escolares (CEIP Milladoiro, CEIP de Leirado, CEIP Fernández Latorre, CEIP do Rocío, CEIP Os Casais e CPI San Vicente) achegou unha serie de títulos que recollemos e acrecentamos no seguinte listado (ordenado por orde alfabética de autor/a). É unha lista aberta a novas incorporacións.

PRIMEIROS LECTORES (0-8 ANOS)

O último canto. Albo, Pablo / Díez, Miguel Ángel. OQO, 2009.

O boneco. Alzéal, Michel .Faktoría K, 2008.

El ángel del abuelo . Bauer, Jutta. Lóguez , 2007.

Más allá del gran río. Beuscher, Armin/ Haas, Cornelia.Editorial Juventud, 2004.

¿Qué viene después de mil? Bley, Anette.Takatuka, 2009

Como todo lo que nace. Brami, Elisabeth/ Schamp, Tom. Kókinos, 2000.

Un poema en la barriga.Canal, Eulália/Wensel, Ulises.Oxford University Press, 2011

A miña amiga invisible. Canals, Mireia / Aguilar, Sandra. Baía Edicións, 2014.

O estanque dos parrulos pobres. Casalderrey, Fina . Edebé-Rodeira, 2000.

Aún te quedan ratones por cazar. Catalán, Laura / Álvarez, Blanca. Anaya, 2012

Estirar la pata o cómo envejecemos.Cole, Babette. Destino. 1996

¿Dónde está el abuelo? Cortina Selva, Mar. Editorial Tandem, 2005.

La estrella de Lea. Dubois, Claude K / Gilson, Patrick. SM D.L. 2008

Julia tiene una estrella.Eduard José / Valentí Gubianas.. Editorial La Galera, 2006.

Amora. Garabana, Anxos / Villán, Óscar. Kalandraka . 2003.

A avoa e mais eu. Graber, Nell / Nagel & Kimche / Bröger, Achim. Galaxia,1990.

Una casa para el abuelo. Grassa Toro/ Ferrer, Isidro .Libros del Zorro Rojo. Barcelona, 2014.

¿Dónde está güelita Queta? .Gutiérrez, Nahir / Omist, Álex .Editorial Destino, 2010.

Yo siempre te querré.Hans, Wilhelm. Editorial Juventud, 1989.

El señor Muerte en una avellana. Hess, Paul / Maddern, Eric. Blume, 2007.

Tico y Manuela. Iglesias, Beatriz / Olariaga, Javier. Sieteleguas D.L. 2007

El corazón y la botella. Jeffers, Oliver . Editorial Fondo de Cultura Económica, 2010.

Gajos de naranja. Legendre, Françoise/ Fortier, Natali. Editorial Tandem, 2005. Para onde imos cando desaparecemos?Minhós, Isabel/Matoso, Madalena. Xerais, 2016.

¿Quién come a quién? Mizielinska, Aleksandra. Libros del Zorro Rojo, 2014

A avoa Encarna fai niño. Neira Cruz, Xosé Antón. Everest, 2009.

Mi miel, mi dulzura .Nouhen, Élodie / Piquemal, Michel. Edelvives ,2011.

D de despedida. Onyefulu, Ifeoma. Intermón Oxfam, 2001.

María no se olvidará. Peris, Carme / Rius, Roser. SM ,2005.

Así era mi abuelito Prats, Joan de Deu/ Roldán,Gustavo. Parramon Parenting, 2005.

Non é fácil, pequeno esquío. Ramón, Elisa /Osuna, Rosa. Kalandraka,2004.

A avoa do nobelo branco . Sabaite, Kristina / López-Barxas, Paco.Baía edicións .2009

Claudia e o touro. Sanz, Ignacio / Fortes Torres, Antom / Cabassa, Mariona.Kalandraka, 2003.

¿Cómo es posible? Schössow, Peter. Lóguez, 2006.

Cuando la muerte vino a nuestra casa. Schubiger, Jürg/ Rotraut Susanne Berner. Lóguez, 2013

El árbol de los recuerdos .Teckentrup, Britta. Nube Ocho e Pepa Montano editora, 2015.

Mi padre. Toon Tellegen / Rotraut Susanne Berner.Editorial Siruela, 1995.

O meu avó Carmelo. Torrent, Dani. Kalandraka, 2011.

Regaliz. Van Ommen, Sylvia. Kókinos, 2005.

A Folla seca. Vázquez Pintor, Xosé / Sánchez Lires, María. Sotelo Blanco, 2002.

Sapo y la canción del mirlo. Velthuijs, Max . Ekaré, 2012. A caricia da bolboreta. Voltz, Christian.Kalandraka, 2008.

LECTORES AUTÓNOMOS (9-11 ANOS)

Inés azul. Albo, Pablo / Auladell, Pablo. Editorial Thule, 2009.

O corazón do xastre. Arnal, Txabi/Varela, Cecilia.Editorial OQO, 2009.

Caixa de cartón.Arnal, Txabi/ Amekan, Hassan.Editorial OQO 2010.

Jack e a morte. Bowley, Tim / Pudalov Natalie.Editorial OQO, 2012.

Tras la pista del abuelo. Gómez Cerdá, Alfredo /Michelena, Jokin. Alfaguara infantil y Juvenil, 2006.

Mi abuelo era un cerezo. Nanetti, Angela / Argul, Javier.Editorial SM, 2001.

Mimi. Newman, John.Editorial Siruela, 2013.

¿Sabes silbar, Joahanna? Stark, Ulf. Editorial SM , 2004.

El cielo de Anna. Stian Hole. Editorial Kókinos, 2013.

LECTORES EXPERTOS(12-14 ANOS)

En el corazón del bosque.Boyne, John. Editorial Salamandra, 2012. Escarlatina, a cociñeira defunta. Costas, Ledicia. Xerais, 2014.

El otro lado de la vida. Dumas,Philippe . Editorial Aliorna, 1987.

El pato y la muerte.Erlbruch, Wolf. Barbara Fiore Editora, 2010.

XUVENIL(+ DE 15 ANOS)

Mi hermana que vive sobre la repisa de la chimenea.Pitcher, Annabel. Editorial Punto de lectura, 2011. Ás veces quero morrer coa risa. Schlieper, Birgits. Galaxia, 2013.

MEDIADORES

Enséñame a decir adiós. Vicente Colomina, Aida de . Grupo Gesfomedia, 2009

ENLACES DE INTERESE

• GUÍA DO DÓ INFANTIL

• APROXIMACIÓN A LA MUERTE EN LA LITERATURA INFANTIL Y JUVENIL

O "libro de visitas" da biblioteca do CEIP Condesa de Fenosa

 

Moitas bibliotecas escolares foron incorporando un "libro de visitas" para recoller as sinaturas de autores e outros visitantes "ilustres" á biblioteca. Aos poucos, estes libros de visitas van construíndo unha parte da memoria da biblioteca e son, tamén, documentos de valor bibliográfico que enriquecen a súa colección. 

No CEIP Condesa de Fenosa (O Barco) decidiron dixitalizar estes "agasallos" dos autores que visitaron a súa biblioteca e veñen de poñelos a disposición de todos os lectores a través do seu blogue.

Día da Ilustración en Galicia 2014, da man de Miguelanxo Prado

A Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria incluíu por primeira vez, no calendario da lectura de 2014, a celebración do Día da Ilustración en Galicia, coincidindo coa data de nacemento de Castelao, e celebrando así unha das facetas desta importante figura da historia e da cultura galega. E a estrea é de luxo pois vén acompañada dun cartel deseñado por Miguelanxo Prado, un dos máximos representantes do mundo da ilustración galega. Este cartel serve para publicitar unha programación específica sobre o mundo da ilustración nas bibliotecas nodais de Galicia (A Coruña, Lugo, Ourense, Pontevedra, Santiago de Compostela, Vigo) así como a Biblioteca de Galicia, na Cidade da Cultura de Compostela.

Sumando esforzos a prol da lectura

Unha das vías de colaboración entre distintas bibliotecas (escolares e públicas) é a elaboración de materiais conxuntos destinados a promocionar os produtos culturais e fomentar a lectura nas comunidades educativas e nos concellos de referencia. Son varios os concellos nos que xa están sumando forzas os profesionais que traballan nestas bibliotecas, e como exemplo, velái van algúnhas guías de lecturas realizadas en colaboración para estas festas de Inverno:

• Porto do Son (A Coruña): IES de Porto do Son, colexios de Campanario-Baroña, Portosín e Xuño, e Biblioteca Pública Municipal
• Rianxo (A Coruña): CEP Xosé Mª Brea Segade, CEIP Ana Mª Diéguez, CEIP A.D.R. Castelao, IES Félix Muriel e Biblioteca Pública Municipal
• Cambre (A Coruña): IES Afonso X O Sabio, IES David Buján, CEIP Wenceslao Fdez. Flórez, CEIP Emilio Glez. López, CEIP Torrente Ballester, CEIP O Graxal, CEIP Portofaro e Bibliotecas Públicos Municipais.
  

"Libros no lixo"

Xa deu a volta ao mundo esta fermosa historia, grazas a Elvira Lindo que nola contou tan ben hai uns días no xornal El País.... pero non quixemos deixala pasar, porque é unha historia de esperanza. Sucedeu en Bogotá, Colombia.

"Le llegó el turno a José Alberto y nos dejó mudos. Con palabras sencillas contó lo siguiente: un día, mientras hacía su recorrido habitual, vio que en el suelo alguien había dejado un ejemplar viejo de una novela de Tolstói. Se lo llevó a casa. Su señora, modista, se encargó de restaurarlo amorosamente, como quien zurce una prenda delicada. De pronto, a José Alberto se le pasó por la cabeza una idea disparatada que no dudó en poner en práctica: recogería todos los libros que encontrara a su paso. Sus colegas barrenderos le sirvieron de cómplices. Le gritaban, "¡José, libros!", y se los colocaban en el asiento de al lado. De esta manera, el camionero José ha recogido más de doce millones de volúmenes, volúmenes que han pasado por las manos primorosas de su señora para ser ordenados en la biblioteca en perfecto estado. En un primer momento, colocaron los libros en la planta de abajo de su casa. Allí empezaron a acudir mujeres y niños de ese barrio pobre en el que vive José. Más tarde, cuando ya los libros no cabían, el camionero consiguió tres locales más. A estas alturas tiene montadas tres bibliotecas."

TRIPTICO DE RECOMENDACIÓNS a tres mans

Á hora de recapitular o traballo realizado durante o curso que vén de rematar, un dos centros participantes nesta experiencia de colaboración interbibliotecaria realiza esta valoración na súa memoria:

"Por primeira vez neste Nadal elaboramos un tríptico conxunto de recomendación de lecturas tres dos catro centros de Infantil e Primaria do Concello de Rianxo. Foi unha experiencia de colaboración moi gratificante que nos permitiu afondar no coñecemento das nosas bibliotecas, dos hábitos lectores do noso alumnado, da organización dos equipos de biblioteca e das nosas inquedanzas e prioridades. Pensamos que é moi enriquecedor fomentar e establecer vías de comunicación e colaboración entre bibliotecas que traballamos na mesma zona e cuns usuarios/as de características similares. Non sempre é doado atopar o tempo e as actividades que o permitan, pero cremos que debemos continuar apostando pola colaboración entre bibliotecas veciñas."

Aproveitamos para lembrar as recomendacións -conxuntas e para todos os públicos- dos centros educativos e da biblioteca municipal de Cambre.

Conservatorios de Música e lectura

Cando se fala de bibliotecas nos centros de ensinanzas artísticas coma os conservatorios, ás veces cáese nun preconcepto limitado e antigo: ese lugar no que se gardan as partituras e (nun nivel avanzado), onde se poden facer audicións de materiais grabados. Pero hai bibliotecas de conservatorios de música en Galicia que están dándolle a volta a isto, e demostrando que poden ser outra cousa, que poden ser bibliotecas escolares especializadas, adaptando o modelo xeral de centro de recursos de lectura, información e aprendizaxe, ao seu contexto e resultaren útiles e eficaces. Velaquí dous exemplos ben elocuentes:

• A biblioteca do CMUS de Lugo, con múltiples actividades destinadas a apoiar o tratamento dos contidos das diversas ensinanzas que se dan no centro, e tamén, a fomentar a lectura. Unha biblioteca que se autodefine como "lugar de aprendizaxe permanente, de información, opinión, entretemento e lecer. Un espazo de encontro de toda a comunidade educativa."
• A biblioteca do CMUS de Vigo, que alberga un club de lectura: EN CLAVE DE LETRAS, que define así a súa finalidade: "O club pretende promover e incentivar a lectura en xeral facendo que cada membro do grupo exprese a súa opinión nun ambiente de respecto e liberdade"

Ler a Novoneyra

Bailan libres os poemas de Novoneyra sobre os muros en escolas e institutos de todo o País. As bibliotecas escolares galegas son espazos de imaxinación e Casas da Palabra que, nestes días, se enchen dos versos e das voces da xente nova. Velaquí un exemplo de toda a actividade lectora que, a partir da figura de Uxío Novoneyra, autor do Día das Letras Galegas 2010, se está a vivir nos centros educativos galegos.

Educando lectores... de manga

A biblioteca escolar do IES FONTEXERÍA, de Muros (A Coruña) manterá aberta, durante todo o mes de marzo, unha exposición sobre un tipo de cómic ben presente nas preferencias dos lectores xoves, o manga. Así nos explica a actividade prevista o responsable desta biblioteca:


"O vindeiro xoves día 4 inauguramos unha exposición sobre o manga que estará aberta durante todo este mes. Este xoves dous rapaces coñecedores e lectores deste tipo de comic explicarannos os porqués da súa afición a este xénero, ademais de amosarnos parte do material que consumen. O resto dos días haberá sempre unha mesa na Biblioteca con exemplares de manga en diversos idiomas, incluíndo o primeiro manga publicado en galego. Ademais, expoñeranse 6 paneis con información introductoria ó manga, e durante os recreos as proxeccións temáticas ilustrarán estes mesmos contidos".

Bibliotecas escolares, con humor, un ano despois....

Un ano despois, e cando xa imos celebrar a nova cita anual das bibliotecas escolares galegas, atopamos perdido no youtube un vídeo que algún dos asistentes aos II encontros de bibliotecas escolares de Galicia (outubro de 2008) subiu á Rede... sen que tivésemos noticia. Pero como as risas sempre se agradecen, velaí vai, quentando motores xa para as xornadas do venres....

Biblioteca escolar, espazo de lecturaS

Un ano máis, a Asesoría de bibliotecas escolares busca a compaña e a complicidade dos ilustradores galegos para poñer en valor a lectura. Nesta ocasión, e co gallo da celebración do Mes Internacional da Biblioteca Escolar, segundo a convocatoria da IASL (International Associatio of School Libraries), e o Día da Biblioteca (24 de outubro), estase a difundir o cartel realizado por Miguelanxo Prado.

Biblioteca escolar, espazo de lecturaS, con S maiúsculo, por ser lecturas plurais e diversificadas, en soporte papel ou electrónico, de texto ou de imaxe, de ficción ou de información, en soidade ou en compañía, en silencio ou en alta voz... con finalidades diversas, con obxectivos comúns ou individuais, por obriga (porque hai obrigas e obrigas!!) e por motivación propia, polo pracer de ler ou porque nos cómpre, lectura liviá ou profunda, lectura entre liñas..... porque a formación dos lectores competentes vaise construíndo día a día en espazos abertos (e pechados, pero só no físico), en entornos saudables e con adultos conscientes e entregados á súa función de educadores e de mediadores.

"ESTE ENSINO PROMETE UN EXCELENTE FUTURO"

No mes de abril, co gallo da semana cultural, a escritora Mª Xosé Queizán visitou a biblioteca escolar do IES de Ponteceso. Unha biblioteca que hai que ver e que conta -entre outras actividades- cun dinámico club de lectura. Algo debeu "notar" a coñecida autora e feminista, cando poucos días despois publicou o seguinte artigo no xornal A Nosa Terra.

"Os centros de ensino son lugares que poñen o saber ao servizo da sociedade. O pensamento, a arte e a ciencia son a mellor garantía para o progreso da humanidade. O ensino público é o nivelador social, o gran logro da democracia porque facilita os coñecementos para toda a poboación, á parte do sexo ou da clase social. A calidade do ensino público nun país asegura un futuro de benestar e unha cidadanía consciente, culta e feliz. Por iso quero mostrar a miña satisfacción ante a mellora dos centros de ensino en Galicia. Estou dando conferencias en diversos institutos que me deron optimismo. Encontrei centros ben dotados, limpos, con plantas, e falei para un alumnado de Bacharelato atento, correcto, cun comportamento cívico que bota abaixo esa idea dunha mocidade actual maleducada e díscola. O nivel de educación non só depende dos investimentos económicos, que tamén, senón das actividades humanas, dunha dirección adecuada e dun profesorado dedicado, culto e imaxinativo. Falo, por exemplo do IES de Ponteceso onde reflexionei sobre a Guerra e Paz para un auditorio xa sensibilizado. Fixéronme unha entrevista nunha radio “pirata” que manexa un estudante de 3º de ESO. Obsequiáronme con dúas unidades didácticas sobre a cultura da paz e a convivencia, elaboradas por un amplo sector do profesorado, con fotografías nas que o propio alumnado reproduce escenas de tortura, de mutilación por minas, de violencia de xénero, de éxodo de refuxiadas, acoso escolar, da homofobia. Non aprenden de oídas; implícanse, métense na pel da xente que sofre. Este ensino promete un excelente futuro."

María Xosé Queizán

Xornadas de bibliotecas escolares de Galicia-2009

Os vindeiros 23-24 de outubro, en Santiago de Compostela (Palacio de Congresos), nova cita para as profesoras e profesores que andan a erguer pequenas utopías polo país adiante: as Xornadas de Bibliotecas Escolares de Galicia - 2009. Nesta ocasión o tema central das xornadas será "NOVAS LECTURAS, NOVOS LECTORES". Falar de lectura no contexto educativo, hoxe en día, é falar das "novas formas de ler", os novos ou non tan novos soportes, os cambios sociais e tecnolóxicos que indefectiblemente forzan, tamén, a introducir e asentar cambios metodolóxicos e de enfoque nas prácticas de lectura e escritura nos centros. Daniel Cassany, Glória Durban, Tíscar Lara, Guadalupe Jover, Luis Iza, e representantes de centros de ensino de Galicia que están a desenvolver Proxectos lectores de interese, conforman o programa dunha actividade anual que prevé reunir a 1.200 participantes de toda Galicia, todos eles profesores en activo.

Irase actualizando a información sobre esta actividade aquí

Bibliotecas escolares, necesarias en tempos de crise

Segundo a Asociación de Consumidores de Madrid, CONMADRID, nunha guía de consellos prácticos para unha "volta ao cole" menos ruinosa, "los libros de lectura obligatoria que suelen exigirse en diversas asignaturas, no tenemos la obligación de comprarlos. Los centros educativos cuentan con su propia biblioteca escolar y además, con una biblioteca pública cercana con la que pueden realizar convenios de préstamo colectivo para que no se agoten los ejemplares. En todo caso, bibliotecas municipales y regionales ofrecen la posibilidad de solicitar con antelación la compra de libros que no estén disponibles en su catálogo, todo de forma gratuita."

Vamos, que as bibliotecas escolares existen....

Día do Libro 2009

O libro está presente a cotío nas bibliotecas escolares galegas, pero nestes días, son moitas as actividades que se están a levar a cabo para poñer en valor a lectura, co gallo da conmemoración do Día Mundial do Libro e os Dereitos de Autor, auspiciado pola UNESCO. Exemplo deste fervedoiro de actividades podémolo ver nestes centros:

• CEIP Quintela, de Moaña (Pontevedra)
• CEIP de Pazos, de Ferrol (A Coruña)
• IES As Mariñas, de Betanzos (A Coruña)
• IES Sánchez Cantón, de Pontevedra
• IES Alexandre Bóveda, de Vigo (Pontevedra)
• IES Auga da Laxe, de Gondomar (Pontevedra)
• IES Fernando Esquío, de Neda (A Coruña)
• IES Fontexería, de Muros (A Coruña)
• CEIP Mestres Goldar, de Vigo (Pontevedra)
• CEIP Frian-Teis, de Vigo (Pontevedra)

Máis información, na páxina de Bibliotecas Escolares de Galicia

Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares

Os vindeiros 16/17 de abril celebraranse en Santiago os Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares, 2008/2009. Reuniranse responsables das bibliotecas integradas neste programa da Consellería de Educación co fin de intercambiar experiencias e materiais, e continuar a súa formación en ámbitos diversos como a literatura infantil e xuvenil, a integración das TIC nas prácticas lectoras e escritoras, ALFIN e competencia informacional, os proxectos documentais, ou as posibilidades do programa Meiga, máis aló da súa función como aplicación informática común para as bibliotecas públicas e escolares.

As bibliotecas escolares, espazos de aprendizaxe e de construción da sociedade lectora, aproveitan os recursos da Rede sen esquecer que os vínculos que se crean nos encontros presenciais, son fundamentais para seguir traballando, sabéndose parte dunha corrente máis ampla que empuxa, que empuxa... parte dunha "masa crítica", tamén, no ámbito educativo.

Conspiración pola PAZ

Cartel de autoría de Beatriz González, desde a Biblioteca Escolar do IES Río Cabe de Monforte (Lugo)

Andan as bibliotecas escolares galegas a demostrar unha vez máis que a colaboración, o traballo conxunto, a suma de vontades, é fonte de enerxía.... da que fai rodar o mundo. Velaquí a CONSPIRACIÓN POLA PAZ que xorde en bibliotecas, eses espazos de educación para a cidadanía actíva e crítica, para a construción dunha sociedade lectora.

A prol da competencia informacional

Rematado xa o II Seminario: Biblioteca, aprendizaje y ciudadanía. Prácticas y experiencias de alfabetización informacional, celebrado en Vilanova i la Geltrú os días 22 e 23 de xaneiro, podemos ler o seguinte apartado no documento de conclusións:

Articulación de ALFIN no contexto escolar:
1. A complexidade e sobreabundancia de información, así como os perigos dun uso incompetente desta, xustifica a necesidade de desenvolver esta competencia nas etapas educativas.
2. A biblioteca escolar é imprescindible no desenvolvemento das competencias para a aprendizaxe polo que a ALFIN debe ser parte do proxecto educativo de cada centro escolar.
3. Cómpre facer evidente que a competencia informacional facilita, contribúe e axuda na consecución das competencias básicas e o conxunto dos contidos curriculares.
4. O profesorado debe favorecer escenarios e propiciar espazos de traballo colaborativo que conduzan á aprendizaxe da competencia informacional.
5. Os plans de fomento da lectura e o traballo baseado en proxectos de investigación poden ser escenarios para a sistematización e a corresponsabilidade no proceso de aprendizaxe da competencia informacional.

Pois más claro, auga.... afortunadamente, moitos centros educativos galegos xa están "na onda". E a título de exemplo, xa en Primaria:

• CEIP José Cornide Saavedra, de A Coruña
• CEIP San Martiño, de Pontevedra (webquest)
• CEIP Campomaior, de Ordes (A Coruña)

As "pedras do acordo"

Hai uns meses, lendo memorias dos clubs de lectura en centros de ensino secundario do curso 2007/2008, atopamos esta exquisitez:
"Con Pedra do Acordo lembramos ás pedras ao redor das que se xuntaban os labregos para decidir sobre cuestións comunais: o reparto de terras, de leña, regas... No monte Aloia hai unha. No instituto temos outra: a biblioteca, non ao seu redor, diriamos que máis ben nela estamos, entre outros, as/os amigas/os da lectura." Club de lectura Pedra do Acordo. IES San Paio.
Andan a xurdir "pedras do acordo" por Galicia adiante... benvidas sexan elas e o profesorado que as fai posibles e xunta arredor delas a mozos e mozas para falar de libros, de lectura, de historias, de cultura... mentres contribúe á formación dunha sociedade lectora.

Lecturas para o tempo de inverno

Xa se albiscan as vacacións de Nadal e, desde hai uns días, as bibliotecas escolares galegas veñen facendo públicas as súas recomendacións de lectura para este tempo de inverno. Son seleccións de títulos en función das idades dos lectores ou segundo outros criterios; son seleccións/eleccións (e ningunha selección é neutral, responde ao coñecemento e ás finalidades de cada quen), feitas polo profesorado que forma os equipos de biblioteca, e difúndense entre os distintos integrantes das comunidades educativas... chegan ás familias en formatos dunha gran dignidade. Contribúen á difusión da lectura, pero tamén contribúen a estabilidade da rede de librerías do noso país, e á construcción dunha sociedade lectora.

Pódense consultar algúns exemplos na páxina de Bibliotecas Escolares de Galicia.