I Concurso de Lectura en voz alta: LER E ESCOITAR

A Consellería de Educación convoca o I Concurso de Lectura en voz alta, LER E ESCOITAR, dirixido a rapaces e rapazas de 3º Ciclo de Primaria e 1º Ciclo da ESO. Máis información, na páxina de Bibliotecas Escolares de Galicia.

Apadriñamentos lectores

O pasado curso 2009/2010 irrumpiu con forza nos centros da Rede de bibliotecas escolares galegas unha actividade que se viña facendo xa de forma moi puntual nalgunha biblioteca. Os bos resultados obtidos levan aos centros a programar actividades semellantes para o presente curso. Son os "apadriñamentos lectores". Un mínimo de 17 centros (en Cervo, Malpica, Pontedeume ou Lugo; de Celanova a Fene, de Aguiño a Moaña, de Vigo a Pontecarreira, de Salvaterra de Miño a Pobra de Brollón...), impulsaron o intercambio entre alumnado de distintas idades, dentro do propio centro ou entre o alumnado dos institutos e o dos centros próximos. A fórmula básica consiste en que un rapaz ou unha rapaza acompaña na lectura a outro ou outra de menor idade, léndolle, contándolle ou xestionando a lectura conxunta dun libro, nun tempo e nun lugar específico organizado pola biblioteca: no patio, na aula, na biblioteca; no recreo, nunha festa especial polo día do Libro ou nun tempo marcado no horario semanal. Tamén poden os pequenos lectores lerlles aos grandes, o que engadirá unha motivación extra ao feito da lectura.

Así nolo conta a responsable da biblioteca do CPI de Pontecarreira (Frades, A Coruña): "No CPI de Pontecarreira alumnos de secundaria foron ler durante o proxecto lector aos de primaria e infantil, tres días (por ciclos) e á semana seguinte foron os de primaria os que "subiron" ler aos maiores. Quedaron tan contentos que querían repetir cada semana. Este ano volveremos repetir a experiencia."

Estoutro é o que contan no CEIP Antonio Carpintero (Arbo, Pontevedra): "No CEIP Antonio Vázquez, o Día do Lbro, os maiores apadriñaron aos máis pequenos do colexio, aos pequenos da Escola Infantil, e tamén aos maiores da residencia "a Solaina". A experiencia foi estupenda."

No blog do IES de Sanxenxo (Sanxenxo, Pontevedra), podemos ver tamén as imaxes desta actividade: "Foi unha experiencia que puxemos en marcha este ano por vez primeira entre o noso alumnado, que se anotou voluntariamente, e os nen@s de infantil de Dorrón. Sen lugar a dúbidas, para seguir traballando nesta liña e consolidando esta actividade nos vindeiros anos".

No blog do CEIP Fermín Bouza Brey, de Ponteareas podemos coñecer a experiencia do Club de lectura e algúns outros rapaces e rapazas de 6º, que visitaron o Centro de Día da Terceira Idade, para compartir cos maiores un tempo de lectura.

Lectura Lab, novo recurso

A Fundación Germán Sánchez Ruipérez botou a andar, hai uns meses, o seu "laboratorio de la lectura", baixo o título LECTURA LAB. Celebramos este novo espazo de encontro entre as persoas que traballan a prol dunha maior e mellor competencia lectora de toda a xente, empezando polos pequenos: noticias, materiais, enlaces, recursos, cursos, conferencias... unha fonte de información e de formación.

TRIPTICO DE RECOMENDACIÓNS a tres mans

Á hora de recapitular o traballo realizado durante o curso que vén de rematar, un dos centros participantes nesta experiencia de colaboración interbibliotecaria realiza esta valoración na súa memoria:

"Por primeira vez neste Nadal elaboramos un tríptico conxunto de recomendación de lecturas tres dos catro centros de Infantil e Primaria do Concello de Rianxo. Foi unha experiencia de colaboración moi gratificante que nos permitiu afondar no coñecemento das nosas bibliotecas, dos hábitos lectores do noso alumnado, da organización dos equipos de biblioteca e das nosas inquedanzas e prioridades. Pensamos que é moi enriquecedor fomentar e establecer vías de comunicación e colaboración entre bibliotecas que traballamos na mesma zona e cuns usuarios/as de características similares. Non sempre é doado atopar o tempo e as actividades que o permitan, pero cremos que debemos continuar apostando pola colaboración entre bibliotecas veciñas."

Aproveitamos para lembrar as recomendacións -conxuntas e para todos os públicos- dos centros educativos e da biblioteca municipal de Cambre.

Valoracións da "Hora de ler" nun IES

Son xa moitos os centros de ensino secundario que están a buscar fórmulas organizativas para botar a andar a "Hora de ler", ese momento que algúns consideran máxico, no que todo o mundo le e o tempo se para... e pasan cousas bonitas. Da memoria dun IES do Plan de mellora de bibliotecas escolares da provincia de Pontevedra extractamos o seguinte:

"Obxectivo. fomentar a lecto-escritura para desenvolver as competencias comunicativas do noso alumnado:

Cremos que neste aspecto tamén demos algúns pasos adiante como mostran os gráficos que acompañan a esta memoria, pero a nosa impresión está reforzada pola opinión, expresada diante dos órganos colexiados do centro, de moitos compañeir@s que utilizaron as fichas de lectura pero tamén a observación diaria na clase e afirma que notan unha considerable mellora do seu alumnado segundo ía transocrrendo o curso. Pensamos que nese aspecto foi moi importante conseguir introducir a Hora de Ler sobre todo porque supuxo que eran os propios alumn@s os que decidían que ler. Certo que non foi sinxelo. Tod@s sabemos que aínda hai xente que pensa que "a lección maxistral" é a esencia do ensino e que sen a súa "ciencia" e sapiencia o alumnado vai ser analfabeto de por vida; tamén sabemos que hai quen está obsesionado co cumprimento das programacións e quen pensa que os rapaces e as rapazas "non van aproveitar un tempo dedicado á lectura porque nin saben ler nin lles interesa", porén temos a enorme satisfacción de poder dicir que moitas das persoas que manifestaron a súa oposición ou expuxeron as súas recticencias, remataron felicitándonos pola iniciativa -aínda que deixaramos claro que non era nosa-- asombradas polo interese que puxo a maioría do alumnado, polo silencio que se peercibía nos corredores á Hora de Ler e mesmo porque notaba un cambio moi positivo na actitude do alumnado cara á lectura."

"Put books in your head" e baila...

Porque animar a ler, fomentar a lectura, se pode facer de moitas formas... pero sobre todo, con ganas, con entusiasmo, con sentido do humor e con alegría... Un bo exemplo que lle agradecemos a No solo libros, que o rastreou na Rede.

Conservatorios de Música e lectura

Cando se fala de bibliotecas nos centros de ensinanzas artísticas coma os conservatorios, ás veces cáese nun preconcepto limitado e antigo: ese lugar no que se gardan as partituras e (nun nivel avanzado), onde se poden facer audicións de materiais grabados. Pero hai bibliotecas de conservatorios de música en Galicia que están dándolle a volta a isto, e demostrando que poden ser outra cousa, que poden ser bibliotecas escolares especializadas, adaptando o modelo xeral de centro de recursos de lectura, información e aprendizaxe, ao seu contexto e resultaren útiles e eficaces. Velaquí dous exemplos ben elocuentes:

• A biblioteca do CMUS de Lugo, con múltiples actividades destinadas a apoiar o tratamento dos contidos das diversas ensinanzas que se dan no centro, e tamén, a fomentar a lectura. Unha biblioteca que se autodefine como "lugar de aprendizaxe permanente, de información, opinión, entretemento e lecer. Un espazo de encontro de toda a comunidade educativa."
• A biblioteca do CMUS de Vigo, que alberga un club de lectura: EN CLAVE DE LETRAS, que define así a súa finalidade: "O club pretende promover e incentivar a lectura en xeral facendo que cada membro do grupo exprese a súa opinión nun ambiente de respecto e liberdade"

Hora de ler

Hora de ler é o lema do programa para o fomento da lectura en centros de ensino que a Consellería de Educación botara a andar a comezos de 2006, e que dá nome a este blogue. Pero é tamén o lema escollido por moitos centros de ensino de Galicia para referirse a ese tempo dedicado á lectura en aulas, que se vai extendendo por centros de infantil e primaria, pero tamén en institutos, onde o profesorado pon a imaxinación a andar para facer fronte a dificultades organizativas e outras resistencias. Velaquí dúas iniciativas que exemplifican o moito traballo que a prol da lectura se está a facer nos centros de ensino, nesta "hora de ler":

• UN MINUTO DE PUBLICIDADE E UNHA HORA DE LER, do IES Castro de Baronceli (Verín, Ourense), cun vídeo feito polo alumnado de Atención Educativa de 2ºde ESO-A.
• Avaliación da "Hora de ler" no IES Pino Manso (O Porriño, Pontevedra).

As bibliotecas escolares recomendan....

Vai achegándose a fin do curso e as Bibliotecas Escolares comezan a publicar as súas recomendacións de lectura para o verán. Pódese ver nelas moita novidade pero tamén algúns textos espléndidos (deses que fan lectores), recuperados con acerto. Desde a Asesoría de bibliotecas escolares iránse subindo todas as guías, segundo nos vaian chegando, nesta entrada.

"Mesa de intercambio"

O Club de lectura "As Campaíñas", do CPI Aurelio M. Rey García, de Cuntis (Pontevedra) montaron no vestíbulo do centro unha "mesa de intercambio" de libros, revistas, películas, discos... O fermoso cartel que publicita esta actividade foi realizado polo alumnado de 1º de ESO baixo a dirección da profesora de Plástica, Hortensia. Trátase dunha actividade motivadora que axuda a que "rulen" os libros e os recursos culturais, e a crear ambientes lectores nos centros educativos.

Ler a Novoneyra

Bailan libres os poemas de Novoneyra sobre os muros en escolas e institutos de todo o País. As bibliotecas escolares galegas son espazos de imaxinación e Casas da Palabra que, nestes días, se enchen dos versos e das voces da xente nova. Velaquí un exemplo de toda a actividade lectora que, a partir da figura de Uxío Novoneyra, autor do Día das Letras Galegas 2010, se está a vivir nos centros educativos galegos.

Tratamento da información e competencia dixital

O poder da imaxe... todo un discurso sobre a necesidade de implicar ás familias na educación dos nenos e nenas como usuarios da información. A publicidade lévanos anos de vantaxe á hora de comunicar...