Hola de ler e actividades de formación lectora

Experiencias do CEP Brea Segade (Rianxo) e o IES A Basella (Vilanova de Arousa) nos Encontros PLAMBE na Rede 2021.

        

#bescolaresgalAbertas: Hora de Ler

 

HORA DE LER dá nome ao programa da administración pública galega para o fomento da lectura no contexto educativo, e foi este o termo que escolleron os centros para ese "tempo para a lectura" contemplado na normativa curricular desde 2007. Pero xa antes, concretamente a partir dos primeiros encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares en 2006, comezara a difundirse a iniciativa exitosa nun centro de A Coruña, o CEIP Emilia Pardo Bazán, que viña empregando a fórmula da "lectura silenciosa sostida", procedente das escolas anglosaxonas. A inclusión do tempo para a lectura en primaria (30'diarios) e a elaboración dos Proxectos lectores de centro axudou a espallar esta iniciativa, que hoxe se leva a cabo en practicamente todos os centros  de Galicia.

Desta forma, Galicia, leva xa tempo poñendo en práctica unha das recomendacións do Grupo de expertos de alto nivel sobre alfabetización que a Unión Europea deu a coñecer en 2012: "Reservar un tempo suficiente para a aprendizaxe da lectura a para as actividades de libre lectura, permitindo que os alumnos elixan os seus materiais de lectura e establezan o seu propio ritmo de lectura". 

 

 

Nas Instrucións sobre organización e funcionamento da biblioteca escolar da Dirección Xeral de centros e RRHH, de 1 de setembro de 2020, indícase que "Desde a biblioteca escolar coordinaranse as actuacións para o desenvolvemento do Proxecto Lector de Centro e deberán contemplarse os beneficios de experiencias de eficiencia xa contrastada como a “Hora de ler”, actividades de lectura compartida ou osclubs de lectura, nas súas diferentes fórmulas."

 

Así, a pesar das limitacións e protocolos, as bibliotecas escolares galegas continúan dando apoio e recursos par que a Hora de Ler chegue a todo o alumnado.

Imaxe do ilustrador Óscar Villán 

 

Hora de Ler  nas bibliotecas escolares galegas:

• CEIP A.D.R. Castelao (Vigo-Pontevedra): Hora de Ler na era covid... unha gozada!
• CEIP Emilia Pardo Bazán (A Coruña): Selección trimestral, Contos do voluntariado
• CEIP de Leirado (Salvaterra de Miño-Pontevedra): Hora de Ler con familias
• CEP Brea Segade (Rianxo-a Coruña): Lendo na plataforma ELBE.2, Hora de Ler e creación
• IES A Basella (Vilanova de Arousa-Pontevedra): Mochilas para as aulas
• IES do Castro (Vigo-Pontevedra): Protocolo Hora de Ler
• IES Pazo da Mercé (As Neves-Pontevedra): Hora de ler Día da Paz 2021 (reflexión e debate)
• IES Rafael Dieste (A Coruña): Hora de Ler 2º Trimestre
• IES San Paio (Tui-Pontevedra): Festexando á Lingua Nai e a Rosalía, Nai da Lingua (escolma para a Hora de Ler)

 

Benvid@s ao voso cole, e aos vosos libros!

 

            

Na biblioteca do CEIP de Leirado (Salvaterra de Miño) teñen claro que doa atrancos xurden as oportunidades. Este curso, a entrada escalonada do alumnado no centro, permite facer da Hora de Ler un momento tranquilo, pracenteiro e relaxante.

A importancia das bibliotecas escolares para o fomento da lectura

No Congreso Iberoamericano de Lingua e Literatura Infantil e Xuvenil (CILELIJ) promovido pola Fundación SM, puidemos disfrutar da conversa de Constanza Mekis con Pepe Trivez. Valiosas reflexións  sobre o papel e tratamento da lectura nas nosas bibliotecas e escolas.

Durante a conversa, Constanza convida a recuperar e revisar o documento "4 Retos para  a Biblioteca Escolar 2020" . Este texto foi o resultado dunha xornada de traballo que reuniu a persoas do ámbito bibliotecario xeral e escolar xunto cos representantes das CCAA presentes na Comisión Técnica de Bibliotecas escolares e do Ministerio.

Clubs de lectura con familias

Vannos chegando novas das actividades dos clubs de lectura con familias nos centros de educación infantil e primaria. Outra das actividades que permiten a integración das familias na biblioteca escolar facéndoas protagonistas. No CEIP Salgado Torres e no CEIP Raquel Camacho de A Coruña, estso clubs reciben a visita de autoras para falar de relatos e cómic: Emma Pedreira e Bea Lema compartiron unha tarde de historias e lecturas en familia.

 

Booktubers Librionesxs

Na biblioteca escolar do IES de Brión o alumnado do club de lectura fala sobre libros e comparte as súas lecturas a través do vídeo e da radio.

          

Voluntariado na biblioteca escolar

Na biblioteca do CEIP A Paz-Tintureira (Vigo-Pontevedra), os voluntarios de 5º e 6º de Educación Primaria xa firmaron o seu compromiso como axudantes da biblioteca. Para non perder as súas reflexións sobre o voluntariado como compromiso, axuda, responsabilidade e, como non, divertimento.

Entrevista ao alumnado voluntario

Poesía e ilustración para imaxinar e crear

    

Bechopoemas e outras bestas é un fantástico bestiario e un bestiario fantástico.

Leire Bilbao agasalla aos lectores e lectoras máis pequenos con poemas inmediatos e potentes, de gran valor metafórico e imaxinativo. Versos nos que os animais voan, nadan, reptan e ruxen.

Maite Mutuberria pon imaxe, coas súas ilustracións, a estes animais con letras, recortes, manchas, pegadas ... ofrecéndonos a oportunidade de traballar co noso alumnado a creatividade a partir da palabra, de aprender xuntos a mirar e ver o que unha ilustración pode ofrecer máis aló de apoiar un texto.

Para non perder, a tradución de Isaac Xubín que traslada o eúscaro ás nosas singularidades.

Biblioteca Inclusiva: Audiolibros no CEIP Emilia Pardo Bazán

O alumnado de 3º e 6º de EP traballou na creación de "Contos para Javi: material adaptado", cinco pequenos relatos para un compañeiro con neae. Tomando como centro de interese a súa familia, escribiron e deseñaron os relatos aos que a familia de Javi puxo a voz. No blog da biblioteca pódese seguir todo o proceso.

Unha marabillosa experiencia de traballo colaborativo en prol da inclusión dun compañeiro e de a biblioteca escolar debe ter recursos para achegar a lectura a todo o alumnado.

Audiolibros na biblioteca

 

Voluntari@s de lectura do CEIP P. Virxe do Carme formándose con Paola Guimerans

O CEIP P. Virxe do Carme de Sober (Lugo) foi seleccionado pola calidade das súas actividades, xunto con outros nove centros participantes na acción Voluntariado de lectura-A, dentro do programa BIBLIOTECAS ESCOLARES SOLIDARIAS ,  da Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional para o ano 2018/2019. Este centro elixíu, entre a oferta dispoñible, disfrutar dun obradoiro coa experta en e-téxtiles aplicados ao mundo da educación Paola Guimerans. No blog da súa biblioteca pódese ver o traballo no que os voluntarios e voluntarias deseñaron, coseron, crearon o seu circuito... e escribiron unha historia para o boneco creado. Parabéns!

O blogue de Lectuvín

Voluntari@s de lectura do CEIP P. A Pedra formándose con Charo Pita

O CEIP P. A Pedra de Bueu (Pontevedra) foi seleccionado pola calidade das súas actividades, xunto con outros nove centros participantes na acción Voluntariado de lectura-A, dentro do programa BIBLIOTECAS ESCOLARES SOLIDARIAS ,  da Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional para o ano 2018/2019. Este centro elixíu, entre a oferta dispoñible, disfrutar dun obradoiro  coa actriz, narradora oral, escritora... Charo Pita. No blog da súa biblioteca pódese ver o traballo no que os voluntarios e voluntarias tiveron ocasión de mellorar os seus recursos para a LECTURA EXPRESIVA e a NARRACIÓN ORAL. Parabéns!

BIBLIOCASTELO A PEDRA

 

Títulos máis lidos nos Clubs de lectura. Curso 2017/2018

Publícanse os 50 títulos máis lidos no conxunto dos clubs de lectura adscritos o programa CLUBS DE LECTURA, da Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional, durante o curso 2017/2018, en centros que matriculan alumnado de ESO, bacharelato, formación profesional ou ensinanzas de réxime especial (conservatorios, escolas oficiais de idiomas, ensinanzas de persoas adultas). Durante o curso 2017/2018 participaron desta iniciativa un mínimo de 231 clubs de lectura (que foron os que recibiron asignación específica para o seu funcionamento).Unha lectura detallada desta relación fala da diversidade de lecturas presentes nestes grupos de lectura. 

Freddy Gonçalves da Silva: "Ler para pertencer? Eses xoves que aínda len na actualidade"

Na pasada XI Xornada dos Clubs de Lectura, celebrada en Compostela o pasado 1 de xuño, Freddy Gonçalves ofreceu esta conferencia sobre lectura e adolescentes, que recomendamos ver na súa totalidade:

 
 Este vídeo e outros materiais desta actividade formativa, están dispoñibles en RedeBE

Radio Balea, desde o CEIP Milladoiro, de Malpica, e o poeta Antonio García Teijeiro

RADIO BALEA, a emisora de radio do CEIP Milladoiro, de Malpica, un dos 20 centros integrados no programa RADIO NA BIBLIO, que comezou a andar neste curso 2017/2018, está xa a pleno rendimento. Un dos exemplos é esta entrevista ao poeta ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO que visitou a biblioteca e mantivo unha conversa cos nenos e as nenas. Excelente documento sonoro que fala do bo facer do profesorado no seu traballo a favor da formación en medios de comunicación do alumnado, pero tamén da xenerosidade de Antonio, poeta, mestre e gran coñecedor do mundo da lectura e das bibliotecas escolares. E sobre todo, fala das habilidades comunicativas deste alumnado que ten, na súa biblioteca, un recurso poderoso para unha formación acorde ás súas necesidades como cidadáns que son do século XXI.

Pódense escoitar outras producións sonoras nesta ligazón: https://www.ivoox.com/podcast-radio-balea-2017-2018_sq_f1553640_1.html

De libros e pensamento crítico

Co gallo da nova de que Marilar Aleixandre vén de gañar o Premio Raíña Lupa 2017 que convoca a sección de Cultura da Deputación de A Coruña, seleccionamos para a súa difusión, unha excelente conferencia de Marilar na clausura dos Encontros do Plan de mellora de bibliotecas escolares, celebrados en marzo de 2017 en Compostela. Baixo o título de "Os libros como ferramenta no desenvolvemento da cidadanía crítica", a escritora aclara que é iso do pensamento crítico e como se pode desenvolver a través de prácticas de lectura de interese no ámbito educativo, sempre que se seleccionen textos dun mínimo de calidade. Pódese escoitar esta conferencia a partir do minuto 4:20 do seguinte vídeo:

Os libros como ferramenta no desenvolvemento da cidadanía crítica. from Bibliotecas Escolares de Galicia on Vimeo.

Recensión audiovisual de "Teño uns pés perfectos", de María Solar.

Desde o CEIP de Leirado, en Salvaterra de Miño (Pontevedra), estas lectoras e estes lectores recoméndanos un libro, ao seu xeito... e apuntan maneiras, abofé!

8 de setembro, Día Internacional da Alfabetización

A UNESCO vén celebrando o 8 de setembro o Día Internacional da Alfabetización. Nesta ocasión, o lema elixido é "A alfabetización nun mundo dixital". A través desta ligazón podemos acceder a toda a información sobre esta data:

"De la misma manera que el conocimiento, las capacidades y las competencias evolucionan en el contexto de la era digital, también evoluciona el significado de ser alfabetizado. Con el objetivo de reducir la carencia de capacidades en lectoescritura y las desigualdades, la conmemoración del Día Internacional de la Alfabetización de este año pondrá de relieve los desafíos y las oportunidades en la promoción de la alfabetización en la era digital, en un mundo en que, a pesar de los logros alcanzados, unos 750 millones de adultos y 264 millones de niños no alfabetizados carecen aún de competencias básicas en lectoescritura."

Esta data é unha ocasión para observar o feito de ler e escribir en toda a súa complexidade no mundo dixital, pero tamén é oportunidade de enfatizar todas as posibilidades que estas ferramentas básicas ofrecen ao alumnado para dominaren o seu mundo e poderen exercer como cidadáns activos no presente e no futuro. 

• DÍA INTERNACIONAL DA ALFABETIZACIÓN
• MENSAXE DE IRINA BOKOVA, DIRECTORA XERLA DA UNESCO

Voluntariado na biblioteca escolar (Secundaria)

Así de alegres posan cos seus diplomas com voluntarios/as na biblioteca escolar o grupo de colaboradores da biblioteca do IES Vilalonga, de Sanxenxo. Tamén en secundaria hai rapaces e rapazas dispostos a colaborar e a dedicar parte do seu tempo en beneficio do ben común que é unha biblioteca escolar dun instituto. No blogue da biblioteca podemos comprobar que traballaron moito e traballaron ben. O IES Vilalonga é un dos 71 centros inscritos nesta acción do programa BIBLIOTECAS ESCOLARES SOLIDARIAS durante o curso 2016/2017. Recibiron diploma/certificado de horas de voluntariado un total de 803 alumnos e alumnas de ensino secundario, bacharelato, formación profesional, ensinanzas de idiomas ou conservatorios. Esta programa é unha colaboración entre a Consellería de Educación (CCEOU), a través da Dirección Xeral de Centros e RRHH e a Consellería de Política Social (Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado).

Voluntari@s de lectura do CEIP Ramón Falcón formándose con Charo Pita

O CEIP Ramón Falcón, de Castro de Rei (Lugo), foi seleccionado pola calidade das súas actividades, xunto con outros sete centros participantes na acción Voluntariado de lectura-A, dentro do programa BIBLIOTECAS ESCOLARES SOLIDARIAS, da Consellería de Cultura, Educación e O.U. para o ano 2016/2017.  Este centro elixiu, entre a oferta dispoñible, disfrutar de dous obradoiros coa actriz, narradora oral, escritora... Charo Pita. Velaquí a crónica desta mañá de traballo no que os voluntarios e voluntarias tiveron ocasión de mellorar os seus recursos para a LECTURA EXPRESIVA e para a NARRACIÓN ORAL. Parabéns!

 +información, no blogue da biblioteca, a Falconteca

Lectura é empoderamento

Un libro é un arma cargada, segundo Ray Bradbury... e un profesor consciente do seu papel como mediador de lectura é quen de aprender ao seu alumnado a forma de usala en beneficio propio e de toda a sociedade. Lectura é empoderamento e iso demostrárono os mozos e mozas que ateigaron o pasado sábado o Palacio de Congresos de Santiago de Compostela na X Xornada dos Clubs de lectura; demostrárono tamén as mozas e o mozo que colaboraron con Óscar López (Página 2) no taller "Libros e TV: como facer un programa piloto sobre libros e lectura", no que colaboraron tamén Ledicia Costas e Violeta Moon, unha moza booktuber, de orixe galega, e un cámarda de cine que aportou as orientacións técnicas (mejores planos, iluminación...).

+ información sobre esta xornada de lectoras e lectores, AQUÍ  e AQUÍ